Commissie: Geestelijke Gezondheidszorg
Categorie: Kosten
Jaartal: 2026
Soort uitspraak: bindend advies
Uitkomst: gegrond
Referentiecode:
1323558/1327881
De uitspraak:
Waar gaat de uitspraak over?
De cliënt maakte bezwaar tegen een factuur van ongeveer € 1.500 voor een intakegesprek, omdat zij vooraf onvoldoende was geïnformeerd over de kosten en over de aanwezigheid van drie behandelaren tijdens het gesprek. De Geschillencommissie oordeelde dat de informatievoorziening ontoereikend was, waardoor de cliënt geen goed geïnformeerde keuze kon maken om het gesprek voort te zetten of te beëindigen. De klachten van de cliënt zijn gegrond verklaard. Het verzoek om de factuur aan te passen en een schadevergoeding toe te kennen werd afgewezen, omdat de commissie hiervoor niet bevoegd is en de schade onvoldoende was onderbouwd. Wel moet het betaalde klachtengeld van € 52,50 aan de cliënt worden terugbetaald.
De volledige uitspraak
in het geschil tussen
mevrouw [naam], wonende te [plaatsnaam] (hierna te noemen: de cliënt)
en
Stichting Mondriaan, gevestigd te Heerlen
(hierna te noemen: de zorgaanbieder).
Onderwerp van het geschil
De cliënt heeft de klacht voorgelegd aan de zorgaanbieder.
Het geschil betreft de (informatievoorziening over een) declaratie voor een intakegesprek.
Standpunt van de cliënt
Voor het standpunt van de cliënt verwijst de commissie naar de overgelegde stukken. In de kern komt dat op het volgende neer.
De cliënt betwist de factuur die zij heeft gekregen voor een intakegesprek op 8 september 2025. De kern van het geschil ziet op een schending van de informatieplicht en het ontbreken van doelmatigheid in de zorgverlening.
In de uitnodigingsbrief werd niet vermeld dat drie betaalde behandelaren aanwezig zouden zijn. Ook werd de cliënt niet geïnformeerd over de hoge kosten van het gesprek.
Direct bij aanvang van het gesprek heeft de cliënt aangevoerd dat haar hulpvraag (na een wachttijd van acht weken) was vervallen. Ondanks deze melding hebben de drie aanwezige professionals verzuimd de cliënt te wijzen op de kosten van de voortzetting van het gesprek. De cliënt is niet in de gelegenheid gesteld hierin een financiële afweging te maken. De algemene verwijzing naar de zorgverzekeraar in de uitnodiging ontslaat de zorgaanbieder zelf niet van de wettelijke informatieplicht.
Het declareren van ongeveer € 1500, — is onder deze omstandigheden strijdig met de plicht tot doelmatige inzet van personeel en middelen. De cliënt verzoekt de commissie de factuur te corrigeren naar een proportioneel bedrag, en terugbetaling van het klachtengeld.
Standpunt van de zorgaanbieder
Voor het standpunt van de zorgaanbieder verwijst de commissie naar de overgelegde stukken. In de kern komt dat op het volgende neer.
Informatie
In de uitnodigingsbrieven zijn de namen en functies vermeld van twee zorgverleners die bij het intakegesprek aanwezig zouden zijn. In de uitnodigingsbrief is daarnaast vermeld dat voor actuele informatie over behandelkosten en vergoedingen wordt verwezen naar de polisvoorwaarden van de zorgverzekering en naar de website van de zorgaanbieder.
Op de website van de zorgaanbieder, waar in de uitnodigingsbrief naar wordt verwezen, wordt in de veel gestelde vragen over rekeningen en kosten uiteengezet dat de hoogte van een declaratie afhankelijk is van het aantal, de soort en de duur van de geregistreerde consulten. Daarbij wordt expliciet vermeld dat het kan voorkomen dat na een intake geen behandeling tot stand komt, maar dat de aan de intake bestede tijd in dat geval wel wordt geregistreerd en gedeclareerd bij de zorgverzekeraar. Tevens wordt toegelicht dat het niet mogelijk is vooraf aan te geven wat een intake of behandeling exact zal kosten, omdat dit afhankelijk is van de daadwerkelijk geregistreerde zorgprestaties.
Verder wordt op de website van de zorgaanbieder uitgelegd dat sinds 1 januari 2022 in de geestelijke gezondheidszorg wordt gewerkt volgens het zorgprestatiemodel, waarbij declaraties worden ingediend op basis van afzonderlijke consulten en andere zorgprestaties. Daarbij wordt toegelicht dat de tarieven onder meer afhankelijk zijn van het beroep van de behandelaar, het type consult, de duur van het consult en de setting waarin het consult plaatsvindt. De (maximum)tarieven voor de verschillende zorgprestaties kunnen worden geraadpleegd via de tarievenzoeker van de Nederlandse Zorgautoriteit.
Tot slot adviseert de zorgaanbieder op haar website en in de uitnodigingsbrief patiënten nadrukkelijk bij hun zorgverzekeraar na te gaan wat de mogelijke kosten van een intake en behandeling zijn en welke gevolgen deze kosten kunnen hebben voor de eigen financiële situatie. Daarmee wordt patiënten voorafgaand aan de zorgverlening inzicht gegeven in de wijze waarop consulten worden geregistreerd en gedeclareerd en in de factoren die van invloed zijn op de hoogte van de in rekening te brengen tarieven.
Intakegesprek
Op 8 september 2025 heeft het intakegesprek met de cliënt plaatsgevonden. Bij dit intakegesprek waren drie zorgverleners aanwezig, te weten:
• een sociaal psychiatrisch verpleegkundige (SPV) in de rol van intaker,
• een SPV in opleiding, onder supervisie van de intaker,
• en een basispsycholoog.
Alle drie aanwezige behandelaren hebben zich bij aanvang van het gesprek aan de cliënt voorgesteld en toegelicht welke functie zij vervulden. Deze samenstelling was passend bij de klachten waarmee de cliënt zich had aangemeld en de drie zorgverleners hadden allemaal bij een eventueel vervolgtraject bij de cliënt betrokken kunnen zijn.
Tijdens het gesprek heeft de cliënt aangegeven dat haar klachten in remissie waren. Tegelijkertijd heeft zij uitvoerig gesproken over haar persoonlijke situatie, haar achtergrond en haar familiegeschiedenis. Tevens is met de cliënt gesproken over een mogelijk preventief behandelaanbod, waaronder psycho-educatie en terugvalpreventie. Dit aanbod werd door de cliënt positief ontvangen en zij zou hier nog op terugkomen. De cliënt heeft het gesprek niet voortijdig beëindigd. De betrokken behandelaren geven aan dat de gereserveerde tijd voor het intakegesprek (90 minuten) volledig is benut en dat deze tijd ook nodig was om het gesprek zorgvuldig te kunnen voeren.
Dat achteraf uiteindelijk geen behandeling is gestart, onder meer omdat sprake was van herstel van de klachten van de cliënt, maakt niet dat de inzet van drie behandelaren ten tijde van het intakegesprek niet noodzakelijk, of doelmatig was.
Declaratie
De declaratie heeft plaatsgevonden conform de geldende regelgeving binnen het Zorgprestatiemodel (ZPM), dat sinds 2022 van toepassing is binnen de geestelijke gezondheidszorg.
Voor zover de cliënt stelt dat zij voorafgaand aan het intakegesprek had moeten worden geïnformeerd over het feit dat de kosten (deels) ten laste van haar eigen risico zouden komen, geldt dat uit zowel de Wet op de geneeskundige behandelovereenkomst als de regelgeving op grond van de Wet marktordening gezondheidszorg geen verplichting volgt voor de zorgaanbieder om cliënten te informeren over de gevolgen voor het wettelijk eigen risico. Het ligt op de weg van de cliënt om haarzelf ten aanzien van het eigen risico en de dekking door de zorgverzekering voorafgaande aan de behandeling zo goed mogelijk te informeren. Het is niet aan de behandelaar of de zorgaanbieder om informatie over een specifieke zorgverzekeraar te geven.
Beoordeling van het geschil
De cliënt heeft aangevoerd dat geen sprake is geweest van informed consent, nu zij voorafgaand aan het intakegesprek onvoldoende is geïnformeerd over de daaraan verbonden kosten, die mede afhankelijk bleken van het aantal aanwezige behandelaren.
Vaststaat dat adequate informatieverstrekking omtrent kosten onderdeel uitmaakt van het beginsel van informed consent. Op grond van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) en de Regeling transparantie van de NZa rust op zorgaanbieders een informatieplicht ten aanzien van de tarieven van behandelingen. De vraag in hoeverre aan deze informatieplicht is voldaan, dient door de commissie te worden beoordeeld aan de hand van de omstandigheden van het concrete geval.
Naar het oordeel van de commissie is de informatieverstrekking in het onderhavige geval ontoereikend geweest. Niet in geschil is dat in de uitnodigingsbrief aan de cliënt uitsluitend melding werd gemaakt van twee behandelaren, terwijl tijdens het intakegesprek feitelijk drie behandelaren aanwezig waren. Vaststaat ook dat de cliënt noch voorafgaand aan, noch tijdens het intakegesprek is geïnformeerd over de omstandigheid dat de aanwezigheid van een extra behandelaar gevolgen zou of kon hebben voor de hoogte van de behandelkosten. De zorgaanbieder heeft in dit verband erkend dat zorgverleners zich hiervan niet altijd bewust zijn.
Ten aanzien van de informatievoorziening over de kosten heeft de zorgaanbieder verwezen naar de uitnodigingsbrief, waarin voor nadere informatie over behandelkosten wordt verwezen naar de polisvoorwaarden van de zorgverzekeraar. Naar het oordeel van de commissie berust deze verwijzing op onjuiste informatie, omdat de hoogte van behandelkosten niet uit polisvoorwaarden kan worden afgeleid.
De commissie kan dan ook niet vaststellen dat de cliënt adequaat is geïnformeerd over de aanwezigheid van een derde behandelaar en de mogelijke financiële consequenties daarvan voor de gedeclareerde zorg. Hierdoor heeft de cliënt geen geïnformeerde keuze kunnen maken om het intakegesprek doorgang te laten vinden dan wel het gesprek voortijdig te beëindigen.
De commissie is gelet op het voorgaande van oordeel dat geen sprake is geweest van informed consent. Dit klachtonderdeel is dan ook gegrond.
Hoogte factuur
De cliënt heeft verder geklaagd over de hoogte van de aan haar in rekening gebrachte factuur. De zorgaanbieder heeft hiertegen aangevoerd dat de declaratie volledig in overeenstemming met het geldende zorgprestatiemodel heeft plaatsgevonden.
De commissie ziet geen aanleiding te twijfelen aan de juistheid van de wijze waarop de zorgaanbieder de zorg heeft gedeclareerd. Dat laat echter onverlet dat de declaratie is gebaseerd op een behandelingsovereenkomst die, gelet op het ontbreken van informed consent, niet op juiste wijze tot stand is gekomen.
Nu reeds is vastgesteld dat de cliënt onvoldoende is geïnformeerd over de aanwezigheid van drie behandelaren en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties, is de commissie van oordeel dat de daarop gebaseerde factuur niet onverkort in stand kan blijven. De cliënt is immers geconfronteerd met kosten voor zorgverlening waarmee zij, bij gebreke van toereikende informatie, niet op geïnformeerde wijze heeft kunnen instemmen.
In zoverre is dit klachtonderdeel gegrond.
Schade
De cliënt heeft verzocht om correctie van de factuur alsmede om toekenning van een substantiële tegemoetkoming in de kosten. De commissie zal deze vordering afwijzen.
De commissie is niet bevoegd een factuur van de zorgaanbieder te corrigeren dan wel de zorgaanbieder hiertoe te verplichten. Voor zover de cliënt daarnaast een substantiële tegemoetkoming in de kosten heeft verzocht, overweegt de commissie dat deze vordering onvoldoende is geconcretiseerd en onderbouwd. Niet is duidelijk geworden wat de cliënt onder een substantiële tegemoetkoming verstaat, noch op welke juridische of feitelijke grondslag deze vordering berust.
De vordering komt daarom niet voor toewijzing in aanmerking.
Derhalve wordt als volgt beslist.
Beslissing
De commissie:
– verklaart de klachten van de cliënt gegrond;
– wijst de vordering tot schadevergoeding af;
– bepaalt dat de zorgaanbieder het door de cliënt betaalde klachtengeld van € 52,50 aan haar dient te vergoeden binnen 14 dagen na verzending van dit bindend advies.
Aldus beslist door de Geschillencommissie Geestelijke Gezondheidszorg, bestaande uit mevrouw mr. A.D.R.M. Boumans, voorzitter, de heer drs. D.J.L. Jonker, mevrouw E.M. van den Berg, leden, in aanwezigheid van mevrouw mr. S.M.E. Balfoort, secretaris, op 6 mei 2026.