Categorie: Schadevergoeding

Juridisch kader: Burgerlijk Wetboek

Bij klachten vragen cliënten soms om een schadevergoeding. De commissie moet in dat geval niet alleen een oordeel geven over de voorgelegde klacht, maar ook over het wel of niet toewijzen van de gevraagde schadevergoeding.

Om een schadevergoeding toe te kunnen kennen, moet de zorgaanbieder tekort zijn geschoten in de verleende zorg, zoals staat in artikel 7:446 en verder in het Burgerlijk Wetboek). 

De zorgaanbieder is te kort geschoten als vast staat dat een hulpverlener zich niet genoeg heeft ingespannen, of bij de inspanning een fout heeft gemaakt (zorgplicht, artikel 7:453 Burgerlijk Wetboek). De cliënt heeft recht op een vergoeding van de schade wanneer de fout aan de zorgaanbieder valt toe te rekenen (= toerekenbare tekortkoming). Ook is moet er sprake zijn van een oorzakelijk verband tussen de tekortkoming en de schade (artikel 6:98 Burgerlijk Wetboek). Bij een oorzakelijk is er een relatie tussen oorzaak en gevolg. Het ene feit heeft het andere feit veroorzaakt.

Oorzakelijk verband

Voor het toewijzen van de schadevergoeding moet de zorgaanbieder tekort geschoten zijn én er moet ook een oorzakelijk verband zijn tussen het tekort schieten en de schade. De schade moet het gevolg zijn van een fout van de zorgaanbieder. In zo’n geval is de fout van de zorgaanbieder de oorzaak. De schade die geleden is, is het gevolg. 

Een voorbeeld van een zaak waarbij er sprake is van een oorzakelijk verband tussen de schade en de tekortkoming van de zorgaanbieder:

Voorbeeld uitspraak 118864, Geschillencommissie Ziekenhuis
ernstige fout door een tumor over het hoofd te zien. Hierdoor leed de cliënt schade. De cliënt eist dan ook een schadevergoeding van € 25.000,–. De commissie is van oordeel dat het oorzakelijk verband aanwezig is. De cliënt heeft kosten moeten maken, zoals de aanschaf van een scootmobiel, aanpassingen in de woning in verband met het rolstoelafhankelijk zijn en de gereden kilometers. Deze kosten zijn het gevolg van de gemaakte fouten door het ziekenhuis (toerekenbaar tekortschieten). De commissie constateert dat deze kosten in totaal €26.240,– bedragen. De commissie wijst de vordering tot het maximale schadevergoedingsbedrag van € 25.000,– toe.

Een voorbeeld van een zaak waarbij er geen sprake is van een oorzakelijk verband tussen de schade en de tekortkoming van de zorgaanbieder:

Voorbeeld uitspraak 20190012, Geschillencommissie Openbare apotheken
In deze zaak verwijt klaagster een apotheker dat zij haar zoon medicatie heeft gegeven die niet geschikt is voor kinderen. Klagers zoon heeft veel klachten door het gebruik van de medicatie. De schade bedraagt  € 7.700,– en bestaat uit fysieke en emotionele schade. De commissie verklaarde de klacht van klaagster gegrond, maar wijst de gevraagde schadevergoeding af. Volgens klaagster zijn de mondhoeken van haar zoon door de medicatie gevoeliger geworden waardoor er krentenbaard is ontstaan. Ook zegt klaagster dat haar zoon drukker is geworden omdat er meer werkzame stof vrijkwam bij het inhaleren. Klaagster heeft dit niet onderbouwd met feiten, bijvoorbeeld op basis van een verklaring van een arts. Zij heeft niet aangetoond dat er sprake is van een medisch oorzakelijk verband tussen de geleden schade en de gemaakte fout. 

Uit deze zaken blijkt dat het oorzakelijk verband alleen aanwezig is in de gevallen waarbij de schade niet zou zijn ontstaan zonder de gemaakte fout. Het is belangrijk om het verband tussen de schade en de gemaakte fout te onderbouwen. 

Materiële schade

De cliënt kan schadevergoeding vragen voor materiële schade die is ontstaan doordat de zorgaanbieder tekort is geschoten. Materiële schade is schade die direct in geld is uit te drukken, zoals bijvoorbeeld medische kosten. Of kosten die gemaakt moeten worden voor huishoudelijke hulp en bijvoorbeeld aanpassingen aan een woning. 

Een voorbeeld van een zaak waarbij er schadevergoeding is toegewezen voor materiële schade:

Voorbeeld uitspraak 118305, Geschillencommissie Ziekenhuizen
In deze zaak was de uroloog volgens de cliënt nalatig omdat hij geen handelingen heeft verricht. Zoals een echo(onderzoek) om een torsio (verdraaiing van een teelbal) bij haar zoon uit te sluiten. De uroloog heeft de zoon niet op consult laten komen en heeft volstaan met een telefonische diagnose. Terwijl er voldoende aanwijzingen waren dat een echo op zijn plaats zou zijn. De cliënt vraagt vergoeding van de kosten van plaatsing van een prothese. Deze kosten zijn ongeveer €1.500,–. De commissie vindt dat het ziekenhuis de kosten van de prothese moet vergoeden, als de zorgverzekeraar deze kosten niet vergoedt. De cliënt moet daarvoor de facturen aan het ziekenhuis geven.

Een voorbeeld van een zaak waarbij er geen schadevergoeding is toegewezen voor materiële schade:

Voorbeeld uitspraak 118570, Geschillencommissie Ziekenhuizen
In deze zaak is de cliënt geopereerd aan een knobbel in zijn hand. Door de operatie is zijn pink krom gaan staan. De cliënt is zanger, componist en producer van muziek. Met de pink kan hij niet meer behoorlijk instrumenten bespelen, wat nodig is voor zijn beroep. Volgens de cliënt beperkt dit hem in zijn werkzaamheden en hij zou nu geen hit meer kunnen maken. Als vergoeding voor de inkomensschade vraagt de cliënt €25.000,– van het ziekenhuis. De commissie kan het verzoek van de client niet toewijzen, omdat hij onvoldoende heeft onderbouwd hoe zijn inkomen verminderd is door de operatie. De cliënt maakte niet duidelijk wat hij voor de operatie verdiende. Omdat hij geen enkele onderbouwing van de schade heeft gegeven kan er volgens de commissie geen schadevergoeding worden toegewezen. 

Uit deze zaken blijkt dat belangrijk is om de materiële schade te onderbouwen, met van facturen, bonnetjes of andere soorten bewijs. 

Vergelijkbare zaken over materiële schade

Immateriële schade

De cliënt kan ook schadevergoeding vragen voor immateriële schade die is ontstaan doordat de zorgaanbieder tekort is geschoten. Immateriële schade is schade veroorzaakt door pijn, leed en gederfde levensvreugde. De commissie kan deze vorm van schadevergoeding toewijzen als er sprake is van lichamelijk letsel, als iemand in zijn goede eer of naam is aangetast of op een andere wijze in zijn persoon is aangetast. De commissie stelt de hoogte van deze vergoeding meestal vast op basis van het specifieke geval. Zij kijken naar wat er mee te maken heeft (context) en naar wat redelijk is. Vaak kijken zij naar wat er in soortgelijke situaties is besloten. 

Een voorbeeld van een zaak waarbij er schadevergoeding is toegewezen voor immateriële schade:

Voorbeeld uitspraak 2017/48, Geschillencommissie Openbare apotheken
Klager gebruikt medicijnen wegens de ziekte van Parkinson. Hij heeft een medische noodzaakverklaring gekregen voor het geneesmiddel Sifrol met een dosering van 1,5 mg. In plaats van Sifrol 1,5 mg heeft de apotheek Sifrol 0,125 mg aan hem gegeven. Klager vraagt een schadevergoeding van  € 15.000,– voor de immateriële schade die hij heeft geleden. De lage dosering had ernstige gevolgen voor hem. Hij leed aan heftige spierverzwakking, akinesie en aan verwarring.  Hij had verdriet van het feit dat zijn naasten nu nóg meer voor hem moesten gaan zorgen en hij had door deze klachten de angst dat er sprake was van de groei van een kwaadaardige hersentumor. Ook leefde de apotheek niet met de klager mee. Gelet op de omstandigheden vindt de commissie een schadevergoeding van € 1.250,– redelijk. 

Een voorbeeld van een zaak waarbij er geen schadevergoeding is toegewezen voor immateriële schade:

Voorbeeld uitspraak 115816, Geschillencommissie Zorg Algemeen
In deze zaak heeft de dochter van de cliënt een andere vaccinatie gekregen dan dat de cliënt met de arts had afgesproken. De arts heeft erkend dat zij een fout heeft gemaakt. Daarmee staat vast dat er sprake is van een toerekenbare tekortkoming van de arts. De cliënt vraagt een schadevergoeding voor de immateriële schade van
€10.000,–. Dit zal volgens haar voldoen aan het ongemak dat ze heeft ervaren en de impact die het op haar heeft gehad. Volgens de commissie is het nadeel onvoldoende onderbouwd, de commissie wijst de schadevergoeding af.

Uit deze zaken blijkt dat het bij een verzoek om tot schadevergoeding voor immateriële schade belangrijk is om het nadeel dat ervaren is goed te onderbouwen. 

Vergelijkbare zaken over immateriële schade

Samenwerken aan kwaliteit