Categorie: Informatieplicht, Informed consent 

Juridisch kader: WGBO, Wkkgz, Wmg

Een zorgaanbieder moet cliënt duidelijk informeren over onder andere de diagnose, de behandelopties, de risico’s en (mogelijke) bijwerkingen. De cliënt kan verzoeken om deze informatie op schrift te stellen. 

Vanaf 1 januari 2020 is de informatieplicht voor de zorgaanbieder enigszins uitgebreid. De zorgaanbieder moet op tijd overleggen met de patiënt en moet vragen of de cliënt nog vragen heeft. Ook moet de zorgaanbieder de patiënt informatie geven over het niet doen een behandeling en over de mogelijkheid van een behandeling door andere zorgaanbieders. Daarbij moet de zorgaanbieder zich op de hoogte stellen van de situatie van de cliënt en informatie geven over de duur van het onderzoek en de behandelingen. 

Met de wetswijziging is de informatieplicht voor de zorgaanbieder aanzienlijk verruimd. Voor de wijziging waren er geschillen over de precieze reikwijdte van de informatieplicht, over hoeveel informatie de zorgaanbieder de cliënt moet geven.

Meer informatie over informed consent

Informatie over behandelmethoden en bijwerkingen

De zorgaanbieder moet de patiënt duidelijke informatie geven over de verschillende behandelmethoden die mogelijk zijn. Ook moet de zorgaanbieder mogelijke complicaties en bijwerkingen bij deze behandelmethoden bespreken met de cliënt.

Voorbeeld uitspraak 108281, Geschillencommissie Ziekenhuizen
Het ging in deze zaak om de ziekte van Peyronie. Als gevolg van deze aandoening stond de penis bij de cliënt krom. Er zijn 2 behandelingen mogelijk, de Essed en de Nesbit techniek. De zorginstelling in kwestie gebruikte alleen de Essed techniek. De cliënt had zelf informatie verzameld over de Nesbit techniek. De zorginstelling had de cliënt echter niet verteld wat het verschil is tussen de twee technieken en dat zij alleen de Essed techniek doen. De zorginstelling had de complicaties van de behandeling duidelijk moeten melden aan de cliënt. Volgens de commissie is er geen sprake van informed consent. De zorginstelling schoot tekort in het nakomen van de behandelingsovereenkomst.

Voorbeeld uitspraak 121787, Geschillencommissie Ziekenhuizen
De cliënt had pijn aan zijn linkervoet. Dit kwam door een vaatafwijking. Na de voorgestelde behandeling (bleomycine injecties) had de cliënt een flinke zwelling en veel pijn. Volgens de cliënt gaf de zorgaanbieder hem hierover geen informatie. Als de cliënt dit van te voren had geweten, zou de cliënt de behandeling niet ondergaan hebben. De commissie vindt dat de zorgaanbieder tekort schoot in de informatieverstrekking. Volgens de WGBO (Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst) moet de zorgaanbieder de cliënt vooraf goed informeren over de behandeling, de behandelingsmogelijkheden, de prognose, de risico’s en mogelijke bijwerkingen. Ook moet de zorgaanbieder goed vastleggen wat hij met de cliënt heeft besproken, zodat hierover achteraf geen misverstanden kunnen ontstaan. In het dossier in deze zaak is niet opgeschreven welke informatie de zorgaanbieder aan de cliënt heeft gegeven. Uit het dossier blijkt niet dat de zorgaanbieder de cliënt goed heeft voorgelicht over de risico’s van de behandeling.

Voorbeeld uitspraak 108425, Geschillencommissie Ziekenhuizen
De cliënt heeft een na een gebroken heup een heupoperatie gehad. Na de operatie had de cliënt veel pijn. 

Bij een breuk in het heupkapsel zijn er drie behandelmethoden mogelijk. Welke methode gekozen wordt, hangt onder andere af van de leeftijd, het type breuk en de vitaliteit van de cliënt. De arts moet met de cliënt overleggen over de juiste manier van behandelen. Volgens de commissie heeft de zorgaanbieder waarschijnlijk aan de cliënt uitgelegd welke behandelmethodes er zijn en welke risico’s daarbij horen. Hoewel de patiënt zich dat niet meer kan herinneren door de morfine en pijn, is niet te zeggen dat de zorgaanbieder hierin tekort schoot. 

Vergelijkbare zaken

Informatie over kosten behandeling

Volgens artikel 38 lid 1 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) moeten zorgaanbieders hun cliënten informatie geven over het voor de prestatie in rekening te brengen tarief. Betekent dit dat de zorgaanbieder de patiënt precies moet informeren over de kosten van de behandeling en het te betalen eigen risico? Volgens de commissie heeft de cliënt hierin een eigen verantwoordelijkheid. 

Voorbeeld uitspraak 107876, Geschillencommissie Ziekenhuizen
Volgens de cliënt bracht het ziekenhuis haar niet op de hoogte van de verlenging van de Diagnose Behandel Combinatie (DBC). De cliënt kon daardoor zelf niet beslissen over de verdere behandeling. 

Volgens de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), artikel 38 en 39, geldt de beleidsregel met betrekking tot de informatieplicht van zorgaanbieders. De commissie stelt vast dat de behandelingen van de cliënt onder de basiszorg vielen en dat de zorgverzekeraar deze vergoedt. Volgens de beleidsregel hoefde het ziekenhuis de cliënt vooraf geen informatie te geven over de tarieven. Bovendien had de cliënt via de website van het ziekenhuis informatie kunnen krijgen en zij had haar zorgverzekeraar kunnen benaderen. De cliënt heeft het ziekenhuis vooraf ook niet gevraagd naar de tarieven voor haar behandeling. De klacht is ongegrond.

Vergelijkbare zaken

Voorbeeld uitspraak 109246, Geschillencommissie Ziekenhuizen
De cliënt klaagt erover dat het ziekenhuis hem geen informatie heeft gegeven over de kosten van de sterilisatie van € 2.392,80,- euro. Volgens de commissie hoeft het ziekenhuis in het kader van de informatieplicht alleen informatie over de kosten te geven als de cliënt de ingreep zelf betaalt, of als de cliënt daarom vraagt. Daarvan was in deze zaak geen sprake. De commissies vindt dat het ziekenhuis zijn informatieplicht toch heeft geschonden. Het tarief dat het ziekenhuis rekent voor een sterilisatie wijkt sterk af van het gemiddelde bedrag dat andere ziekenhuizen vragen voor een sterilisatie. Dat ligt rond de € 500,00. Het tarief van het ziekenhuis verschilt zo veel van het ‘normale’ tarief, dat het netjes was geweest als het ziekenhuis de cliënt had verteld over de hogere kosten.

Samenwerken aan kwaliteit

Ster

Alle telefoonlijnen vanaf maandag 5 oktober 2020 gesloten

De Geschillencommissie Zorg wil de veiligheid van haar medewerkers waarborgen door volledig thuis te werken. Hierdoor zijn wij tot nader bericht telefonisch niet bereikbaar.

Uiteraard kunt u altijd gebruik maken van het
contactformulier. Zo kunnen we al uw vragen toch beantwoorden. Lees hier verder over onze maatregelen.